Sejm przyjął pakiet zmian dotyczących funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Nowe rozwiązania obejmują m.in. zasady wynagradzania i zatrudniania personelu medycznego w publicznym systemie, wydłużenie funkcjonowania sieci szpitali do 30 czerwca 2029 r. oraz zwiększenie jawności konkursów na udzielanie świadczeń zdrowotnych. Celem zmian jest większa przejrzystość systemu oraz skuteczniejsza kontrola nad wykorzystaniem środków publicznych.
Jednym z kluczowych elementów pakietu jest ustawa porządkująca zasady zatrudniania i wynagradzania personelu medycznego przy świadczeniach finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Przewidziano m.in. maksymalne stawki wynagrodzeń, ograniczenia dotyczące czasu pracy oraz rozwiązania mające zwiększyć kontrolę nad wydatkowaniem publicznych pieniędzy.
Zmiany są kolejnym etapem reformy zapowiadanej przez rząd. Przyjmując projekty ustaw, Rada Ministrów wskazywała, że nowe przepisy mają z jednej strony zapewniać odpowiednie wynagrodzenia pracownikom medycznym, a z drugiej przeciwdziałać przypadkom nadużyć związanych z wysokością wynagrodzeń, czasem pracy i rozliczaniem świadczeń.
Minister zdrowia: „Ważny dzień dla polskiej ochrony zdrowia”
Do przyjęcia pakietu przez Sejm odniosła się minister zdrowia Joanna Sobierańska-Grenda. We wpisie opublikowanym na LinkedIn zwróciła uwagę przede wszystkim na znaczenie zmian dla przejrzystości systemu oraz bezpieczeństwa pacjentów:
„Ważny dzień dla polskiej ochrony zdrowia. Ważny dzień dla mnie, jako ministra zdrowia. Projekty ustaw tworzące pakiet zmian w ochronie zdrowia uzyskały większość w Sejmie. Proponowane zmiany pozwolą budować bardziej przejrzysty, odpowiedzialny i bezpieczny dla pacjenta system ochrony zdrowia.
Posłowie opowiedzieli się za nowelizacją ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która wprowadza m.in. maksymalne stawki dla pracowników medycznych zatrudnionych w publicznej ochronie zdrowia. Posłowie poparli także ustawę wydłużającą sieć szpitali do 30 czerwca 2029 r., a także opowiedzieli się za zwiększeniem jawności konkursów na udzielanie świadczeń zdrowotnych.
To kolejny krok w procesie legislacyjnym, w kierunku systemu ochrony zdrowia, który lepiej odpowiada na potrzeby pacjentów i zapewnia większą przejrzystość działania instytucji publicznych.”
— Joanna Sobierańska-Grenda, minister zdrowia, LinkedIn
Nowe zasady wynagradzania i zatrudniania medyków
Jednym z najważniejszych i szerzej dyskutowanych elementów zmian są nowe zasady wynagradzania pracowników medycznych wykonujących świadczenia finansowane przez NFZ.
Założeniem regulacji jest ograniczenie przypadków, w których bardzo wysokie wynagrodzenia pojedynczych osób nadmiernie obciążają budżety placówek, a jednocześnie zwiększenie przejrzystości wydatkowania środków publicznych.
Rząd, uzasadniając potrzebę wprowadzenia zmian, wskazywał na przypadki bardzo wysokich rocznych wynagrodzeń oraz nieprawidłowości dotyczące wykazywanego czasu pracy. Nowe rozwiązania mają ograniczyć możliwość występowania takich sytuacji, bez pozbawiania pracowników medycznych możliwości uzyskiwania wysokich wynagrodzeń w publicznym systemie.
Przepisy przewidują maksymalne stawki godzinowe i miesięczne wynagrodzeń za świadczenia finansowane przez NFZ. Ograniczony ma zostać również łączny czas pracy personelu medycznego – lekarz pracujący w publicznej ochronie zdrowia będzie mógł wykonywać pracę maksymalnie w wymiarze odpowiadającym dwóm pełnym etatom.
Zmiany obejmują ponadto ograniczenie możliwości zawierania umów za pośrednictwem spółek lub spółdzielni lekarskich oraz odejście od mechanizmów uzależniających wynagrodzenie pracownika medycznego od wartości kontraktu placówki z NFZ.
Wzmocnione mają zostać również możliwości kontrolne Narodowego Funduszu Zdrowia oraz kompetencje Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.
Czas na dostosowanie umów
Istotnym elementem nowych regulacji jest okres przejściowy dla placówek medycznych. Szpitale i inne podmioty objęte przepisami otrzymają czas na dostosowanie istniejących umów i kontraktów do nowych zasad.
Rząd zakładał, że okres dostosowawczy będzie wynosił maksymalnie sześć miesięcy. Rozwiązanie ma umożliwić placówkom przeprowadzenie koniecznych zmian organizacyjnych bez gwałtownego zakłócania ich funkcjonowania.
Sieć szpitali przedłużona do 2029 roku
Kolejną zmianą jest wydłużenie funkcjonowania systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, czyli tzw. sieci szpitali.
Przyjęte przez Sejm rozwiązanie zakłada przedłużenie obecnego okresu funkcjonowania sieci do 30 czerwca 2029 r.
Ma to zapewnić szpitalom większą stabilność organizacyjną i finansową, szczególnie w okresie prowadzonych i planowanych procesów restrukturyzacyjnych oraz konsolidacyjnych. Dodatkowy czas ma także umożliwić lepsze przygotowanie zmian w strukturze i profilu działalności poszczególnych placówek.
Większa jawność konkursów na świadczenia zdrowotne
Pakiet obejmuje również rozwiązania zwiększające przejrzystość postępowań dotyczących udzielania świadczeń zdrowotnych.
Założeniem zmian jest zwiększenie dostępności informacji dotyczących konkursów oraz warunków zawieranych umów. Ma to umożliwić skuteczniejszą kontrolę zasad zatrudniania personelu i sposobu wykorzystywania środków przeznaczonych na świadczenia finansowane publicznie.
Większa jawność ma ograniczyć ryzyko nieprzejrzystych praktyk oraz zapewnić jednolite zasady dostępu do informacji niezależnie od formy prawnej, w jakiej funkcjonuje dana placówka.
Kolejny etap zmian w systemie ochrony zdrowia
Przyjęcie ustaw przez Sejm stanowi kolejny etap procesu legislacyjnego. Pakiet obejmuje kilka obszarów funkcjonowania publicznej ochrony zdrowia – od wynagradzania i zatrudniania personelu, przez organizację sieci szpitali, po zwiększenie jawności i kontroli nad środkami publicznymi.
Zmiany mają w założeniu prowadzić do większej przejrzystości finansowania systemu, ograniczenia możliwości nadużyć oraz stabilizacji funkcjonowania placówek. Jednocześnie ich praktyczne znaczenie dla szpitali i personelu medycznego będzie zależało od ostatecznego kształtu przepisów po zakończeniu całego procesu legislacyjnego.